Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Nawiguj w górę
Logowanie
 

 Profesor Gary Stanley Becker

 
 
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi z University of Chicago, laureatowi nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii za rok 1992, odbyła się 1 marca 1995 roku. Garego S. Beckera

Promotorem był prof. Eugeniusz Rychlewski.

2 marca 1995 roku prof. Gary S.Becker wygłosił publiczny wykład oparty na swoim artykule pt. Human Capital, Fertility and Economic Growth opublikowanym w "Journal of Political Economy" w 1992 roku.

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Od lewej prof. Romuald Bauer, dziekan Kolegium Zarządzania i Finansów, JM Rektor prof. Janina Jóźwiak, prof. Stanley Becker, prof. Eugeniusz Rychlewski

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Przemawia JM Rektor prof. Janina Jóźwiak
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Prof. Romuald Bauer, dziekan Kolegium Zarządzania i Finansów


Profesor Gary Stanley Becker
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Goście i społeczność akademicka


Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Od lewej prof. Gary S. Becker, prof. Eugeniusz Rychlewski

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Członkowie Senatu SGH
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi


JM Rektor prof. Janina Jóźwiak wręcza dyplom doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Od lewej prof. Romuald Bauer, dziekan Kolegium Zarządzania i Finansów, JM Rektor prof. Janina Jóźwiak, prof. Stanley Becker

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Od lewej: Jerzy Kozłowski, Prezes Stowarzyszenia Wychowanków SGH, prof. Grzegorz Kołodko, prof. Jan Kaja
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa SGH Profesorowi Garemu S. Beckerowi. Prof. Gary S. Becker i prof. Eugeniusz Rychlewski
Spotkanie w Klubie Profesorskim. Od lewej prof. Janina Jóźwiak, prof. Jan Kaja, prof. Kazimierz Romaniuk, rektor SGPiS w latach 1959-1965

Spotkanie w Klubie Profesorskim. Od prawej prof. Zbigniew Zajda, prof. Kazimierz Secomski
Spotkanie w Klubie Profesorskim


Spotkanie w Klubie Profesorskim

fot. Maciej Górski
 
Promotor
prof. dr hab. Eugeniusz Rychlewski
Kolegium Zarządzania i Finansów SGH
 
 
Charakterystyka sylwetki profesora Garego S. Beckera,
profesora ekonomii i socjologii The University of Chicago, USA
 
 
 
Rys biograficzny
 
Gary Stanley Becker jest jednym z najbardziej oryginalnych ekonomistów naszych czasów, a siłę oddziaływania jego twórczości dobrze ilustruje studium cytowań z 1989 roku, gdzie zajmuje on – za okres 1971-1985 – pierwsze miejsce wśród amerykańskich laureatów nagrody Nobla w wieku poniżej 65 lat.
 
Profesor Gary Becker, laureat nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii za rok 1992, urodził się 2 grudnia 1930 roku w Pottsville w stanie Pensylwania w USA w rodzinie drobnego przedsiębiorcy.
 
W wieku 21 lat uzyskał tytuł „bachelor” summa cum laude na uniwersytecie w Princeton, w dwa lata później tytuł magistra w The University of Chicago, a po kolejnych dwóch latach – w 1955 roku – tytuł doktora na tym samym uniwersytecie.
 
Karierę zawodową Gary S. Becker zaczął od stanowiska asystenta na uniwersytecie chicagowskim, które objął już jako doktorant w 1954 roku. Stanowisko to zajmował do roku 1957. W 1957 roku na dwanaście lat przeniósł się do Columbia University, gdzie kolejno zajmował stanowiska asystenta i adiunkta (associate professor), a od 1960 roku stanowisko profesora ekonomii, w latach 1968-69 objęte fundacją Lehmana. W roku 1969 w ramach fundacji Forda przebywał na Uniwersytecie Chicagowskim jako visiting professor. Tu współpracował z późniejszymi noblistami: Georegem Stiglerem, Theodorem W. Schultzem, Miltonem Friedmanem, których uważał za swych nauczycieli jak zaświadczają liczne dedykowane im jego własne prace. Milton Friedman był promotorem jego rozprawy doktorskiej, opublikowanej później pod tytułem „The economics of Discrimination”.
 
W latach 1984-1985 Gary. S. Becker pełnił funkcję dziekana Wydziału Ekonomicznego (Department of Economics). W 1983 roku otrzymał stanowisko Uniwersyteckiego Profesora Ekonomii i Socjologii. Piastuje je do chwili obecnej.
 
Profesor Gary Stanley Becker prowadzi ożywioną działalność naukową i społeczną – od 1971 roku zasiada w licznych radach naukowych i ciałach doradczo-konsultacyjnych instytucji naukowych, na przykład: Board of publications w The University of Chicago (1971- 1975), Academic Advisory Board American Enterprise Institute for Public Policy Research, doradca naukowy (i uczestnik badań) Center for Economic Analysis of Human Behaviour and Social Institutions w National Bureau of Economic Research (1957-1979), członek Domestic Advisory Board (od 1973 r.) a potem – od 1990 r. do dzisiaj – Senior Fellow w Hoover Institution.
 
Od 1985 profesor Gary Becker współpracuje z „Business Week”.
 
Profesor Gary Becker jest członkiem towarzystw profesjonalnych: American Sociological Society, Economic History Association, Econometric Society i oczywiście American Economic Association, gdzie w 1974 r. był wiceprzewodniczącym, w 1987 r. objął stanowisko przewodniczącego, zaś w 1988 r. nadano mu tytuł Distinguish Fellow.
 
Pozostaje też aktywny w „stowarzyszeniach wybieralnych”. W 1965 r. był członkiem-założycielem National Academy of Education, gdzie pełnił funkcję wiceprzewodniczącego w latach 1965-67. Jest czlonkiem National Academy of Sciences od 1975 r. Jest również członkiem stowarzyszonym Instytutu Polityki Podatkowej i Pieniężnej w Japonii. Należy do elitarnego, światowego Mont Pelerin Society – od 1971 r., w którym w latach 1990-1992 pełnił funkcję przewodniczącego. Warto może zaznaczyć, że członkiem tego stowarzyszenia jest premier Czech Vaclaw Klaus jako jedyna osoba z obszaru byłego „obozu wschodniego”.
Profesor Gary S. Becker otrzymał wiele prestiżowych nagród, w tym w 1967 r. medal J. B. Clarka nadawany przez American Economic Association raz w roku najlepszemu ekonomiście w wieku poniżej 40 lat. Medal Clarka zwiastował późniejsze sukcesy: MERIT Award (US Departmentg of Health and Human Services) w 1986 r., J.R. Commons Award Omicron Delta Epsilon w 1987 r. i wreszcie Nagrodę Nobla w Ekonomii w 1992 r.
 
Profesor Gary S. Becker otrzymał naukowe tytuły honorowe w Hebrew University w Jerozolimie w 1985 r., Knox College Illinois w 1985 r., University of Illinois w 1988 r., State University of New York w 1990 r., Princeton University w 1991 r., University of Palermo Buenos Aires w 1993 r. i Columbia University w 1993 r.
 
Profesor Gary Stanley Becker przebywał w czerwcu 1989 roku w Polsce i wygłosił w SGPiS dwa wykłady publiczne. Pierwszy pt. „Recent Developments in the American Economics and Sociology” i drugi – „On the theory of Human Capital”. Obecność wybitnego, czołowego przedstawiciela amerykańskiej ekonomii w SGPiS odbiła się szerokim echem w Warszawie, a w wykładach profesora licznie uczestniczyli uczeni z Polskiej Akademii Nauk oraz Uniwersytetu Warszawskiego. Program pobytu w Polsce, mającego miejsce akurat w momencie przełomowych wyborów do Sejmu, obejmował spotkania z czołowymi przedstawicielami życia politycznego, reprezentantami różnych opcji politycznych. Profesor spotkał się więc z ówczesnym przewodniczącym Regionu Mazowsze NSZZ Solidarność Z. Bujakiem, z wiceprzewodniczącym Wydziału Ideologicznego KC PZPR Maciejem Grzybowskim, z doradcą ekonomicznym Komitetów Obywatelskich prof. Trzeciakowskim, z ówczesnym wiceprezesem Narodowego Banku Polskiego Andrzejem Topińskim, z ówczesnym przewodniczącym COBOS płk Stanisławem Kwiatkowskim. Odbył też podróż do Krakowa i do obozu zagłady w Oświęcimiu.
 
Profesor Gary Becker wypowiadał się na temat reformy gospodarczej w Polsce na łamach „Business Week”, podsumowując swoje wrażenia z pobytu w naszym kraju.
 
Osiągnięcia badawcze profesora Garego Beckera zostały spopularyzowane w Polsce dzięki opublikowaniu po polsku jego „Economic Approach to Human Behaviour”, wydanej przez PWN w 1990 roku w tłumaczeniu Hagemajerów pt. „Ekonomiczna teoria zachowań”, a także dzięki książce S. Ryszarda Domańskiego „Kapitał ludzki i gospodarczy”, wydanej przez PWN w 1993 roku oraz kilku artykułom opublikowanym przez tegoż w tygodnikach ekonomicznych i społecznych („Gazeta Bankowa”, „Życie Gospodarcze”, „Tygodnik Solidarność”). Fraza „kapitał ludzki” jeszcze cztery-pięć lat temu w Polsce albo zupełnie znana, albo potępiana – weszła ostatnio w powszechny obieg i, podobnie jak w USA, zadomowiła się w programach polityczno-gospodarczych różnych ugrupowań.
 
Dorobek naukowy Profesora Garego S. Beckera
 
Zainteresowania i dorobek naukowy Profesora sprawiły, iż zasłużył sobie na miano „ekonomiczny imperialista”, składające się zresztą na uzasadnienie Szwedzkiej Akademii Nauk przy przyznaniu najbardziej prestiżowej na świecie nagrody. Gary Becker bowiem rozszerzył dominium podejścia ekonomicznego obejmując nim takie dziedziny, jak socjologia, demografia, kryminologia i pokazał, że przesłanki ekonomiczne określają decyzje zachowań, które wcześniej traktowano jako jedynie obyczajowe albo i irracjonalne.
 
W „Economic Theory” opublikowanej w 1971 roku Gary Becker przedstawił swoje rozumienie przedmiotu i sposobu uprawiania ekonomii. Użył tytułu „Economic Theory”, ponieważ jest przekonany, że istnieje jeden tylko rodzaj teorii ekonomicznej, a nie oddzielne teorie dla problemów mikro, makro, decyzji nierynkowych i tak dalej. Faktycznie, najbardziej obiecujące kierunki rozwoju w ostatnich latach w literaturze na temat bezrobocia i innych problemów makro zasadzały się na odwoływaniu się w coraz większym stopniu do maksymalizacji użyteczności i innych zasad wykorzystywanych w studiowaniu problemów mikro.
 
Ekonomia w ujęciu Beckera zakłada, że ludzie podejmują decyzje patrząc w przyszłość i że starają się być racjonalni przy ich podejmowaniu, że decyzje indywidualne współwpływają na siebie systematycznie i że występuje konflikt między dokonywanymi wyborami. Rynek i inne instytucje społeczne muszą rozwiązywać te konflikty na złe i dobre. Ekonomista posiada aparat badawczy, którym stara się te wszystkie zdarzenia analizować. Ekonomia zatem to raczej metoda do zastosowania i jej przedmiotem może stać się każdy obszar zainteresowań i dziedzina badań, jeśli tylko da się zaaplikować rozumowanie i ekonomiczne narzędzia analizy.
 
Gary Becker deklaruje, że jądrem jego argumentacji jest to, że ludzkie zachowanie może być widziane przez pryzmat maksymalizacji użyteczności przy stabilnych preferencjach. Wielu ekonomistów łatwo z tym się zgodzi, ale Becker nadaje tu interpretacje – poprzez właśnie oryginalne zastosowania – dalekie od poglądów większości. Swoista równowaga rynkowa istnieje także na obszarach, gdzie nie ma cen rynkowych w zwykłym sensie, a jedynie ceny alternatywne (shadow) jak na przykład na „rynku małżeńskim”.
 
Gary Becker preferuje to, co się nazywa pozytywną ekonomią – opis rzeczywistego a nie pożądanego zachowania rynków i gospodarki.
 
Pierwszą rzeczą, jaka uderza każdego czytelnika prac Beckera, jest ich innowacyjny charakter. Dokonał on ogromnego wkładu na wielu polach – dyskryminacji, kapitału ludzkiego, alokacji czasu, ekonomiki przestępczości i kary, ekonomiki rodziny i podejmowania decyzji w polityce. Jego prace wywarły silny wpływ zarówno na ekonomistów, jak i na przedstawicieli innych nauk społecznych. W tych pracach, które wykraczały daleko poza pole normalnego zainteresowania tradycyjnej ekonomii, napotkał wiele entuzjazmu wśród przedstawicieli profesji nieekonomicznych.
 
Odmienność i nowość, często rewolucyjność bierze się z innego uhierarchizowania ważności czynników określających rzeczywistość. Owe odmienne uhierarchizowanie świadczy o postrzeganiu przez badającego odmiennej rzeczywistości, w której inne kwestie są ważne i kluczowe. Zmiana horyzontu epistomologicznego kreuje nową teorię. Zmiana akcentów, jeśli chodzi o miejsce człowieka jako czynnika produkcji, a także zmiana rozumienia konsumpcji z wyodrębnieniem w niej działań mających charakter specyficznego inwestowania oraz sformułowanie zasad podziału czasu jako kluczowego dobra w życiu gospodarczym, zdecydowało o wyłonieniu się nowego teoretycznego „kontynentu”, nowego paradygmatu objaśniającego wcześniej niezrozumiałe, choć chętnie opisywane i mierzone zjawiska.
 
Założenie o racjonalności jednostki czyniło podejście Beckera szczególnie fascynującym dla tych z jego czytelników, którzy w zupełnie innej części świata byli nauczani, że jednostka z natury swej jest nieodpowiedzialna i wymaga światłego Centrum do słusznego pokierowania jej losem w jej interesie. Beckerowskie założenia dotycząc aspektów ekonomicznych zachowań jednostkowych dostarcza intelektualnego zaplecza dla systemu demokracji, wolności i praw człowieka, a również i dla kierunków przemian własnościowych, jeśli u ich podstaw tkwi wiara właśnie w racjonalność jednostki.
 
Twórczość Garego Beckera pozostaje ciągle niewykorzystanym źródłem postępu w reformie programów nauczania i w naszej szkole, a szerokie pole jego zainteresowań może dostarczyć podstaw teoretycznych dla tak różnych kierunków, jak np. „Zarządzanie i marketing”, jeśliby odwołać się do jego podejścia do teorii konsumenta, oraz „Polityka publiczna”, jeśli odwołać się do jego teorii kapitału ludzkiego, ekonomicznej teorii przestępczości i dyskryminacji, czy ekonomicznej teorii grup interesu.
 
Polskie środowisko naukowe, reprezentowane między innymi przez recenzentów – pana profesora Zdzisława Sadowskiego z Uniwersytetu Warszawskiego, Przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego oraz profesora Jerzego Holzera ze Szkoły Głównej Handlowej, Przewodniczącego Polskiego Towarzystwa Demograficznego, z satysfakcją przyjęło inicjatywę polskiej uczelni, tj. Szkoły Głównej Handlowej, w sprawie nadania profesorowi Garemu Stanleyowi Beckerowi tytułu doktora honoris causa. W tym duchu wypowiedziała się też Rada Naukowa Kolegium Zarządzania i Finansów, sprawująca pieczę nad przewodem.
 
Jest wielkim zaszczytem i honorem dla mnie jako promotora wnieść powyższą sprawę do akceptacji Pani Rektor i Senatu SGH.
 
 
 
 
Praca wykonana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki" w latach 2012-2015