Pomiń polecenia Wstążki
Przeskocz do głównej zawartości
Przeskocz do głównego menu
Nawiguj w górę
Logowanie
logo do druku
 
WIRTUALNE MUZEUM SGH
Uroczystości : Stanisław Szuszkiewicz
 

 ​Profesor Stanisław Szuszkiewicz

 
5 czerwca 2014 roku odbyła się uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi.

Profesor Stanisław Szuszkiewicz był Przewodniczącym Rady Najwyższej Białoruskiej SSR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji, Był nominowany do Pokojowej Nagrody Nobla w latach 2007, 2008, 2009.

W niepodległej Republice Białorusi prowadził działania zmierzające do budowy instytucji demokracji i społeczeństwa obywatelskiego oraz tworzenia podstaw gospodarki rynkowej.
Jest profesorem, uznanym specjalistą z zakresu radioelektroniki i fizyki jądrowej.

Promotorem postępowania o nadanie tytułu doktora honoris causa był prof. Piotr Ostaszewski, a recenzentami prof.Leszek Balcerowicz, prof. Adam Rotfeld oraz prof. Henryka Szlajfera.

Laudację wygłosił prof. Piotr Ostaszewski.
 
Profesor Stanisław Szuszkiewicz i JM Rektor prof. Tomasz Szapiro

Prof. Stanisław Szuszkiewicz, JM Rektor prof. Tomasz Szapiro, prof. Joachim Osiński, dziekan Kolegium Ekonomiczno-Społecznego
Spotkanie w Gabinecie Rektora


Spotkanie w Gabinecie Rektora
Profesor Stanisław Szuszkiewicz

Spotkanie w Gabinecie Rektora. Od lewej Jacek Michałowski, szef Kancelarii Prezydenta, prof. Stanisław Szuszkiewicz, JM Rektor prof. Tomasz Szapiro, prof. Joachim Osiński, dziekan Kolegium Ekonomiczno-Społecznego
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Uroczystość nadania doktoratu honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi. Goście i społeczność akademicka
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi


Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi


JM Rektor prof. Tomasz Szapiro
Jacek Michałowski, szef Kancelarii Prezydenta Bronisława Komorowskiego

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi


Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa. Prof. Marek Rocki
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa. Prof. Adam Budnikowski, dziekan Kolegium Gospodarki Światowej

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa. Prof. Piotr Ostaszewski wygłasza laudację
JM Rektor prof. Tomasz Szapiro wręcza dyplom doktora honoris causa prof. Stanisławowi Szuszkiewiczowi

JM Rektor prof. Tomasz Szapiro wręcza dyplom doktora honoris causa prof. Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Dyplom doktora honoris causa prof. Stanisława Szuszkiewicza

Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Prof. Stanisław Szuszkiewicz wygłasza wykład
Uroczystość nadania tytułu doktora honoris causa Profesorowi Stanisławowi Szuszkiewiczowi

Prof. Stanisław Szuszkiewicz wpisuje się do księgi pamiątkowej
Prof. Stanisław Szuszkiewicz podpisuje biografię "Moje życie. Rozpad i wskrzeszenie ZSRR"

Biografia prof. Stanisława Szuszkiewicza "Moje życie. Rozpad i wskrzeszenie ZSRR"



fot. Maciej Górski
 
 
 
LAUDACJA
W związku z nadaniem przez Senat Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie doktoratu honoris causa prof. Stanisławowi Szuszkiewiczowi wygłoszona przez prof. dr hab. Piotr Ostaszewski
 
 
Magnificencjo,
Wysoki Senacie,
Szanowni Goście,
Panie i Panowie,
 
 
Dzień 4 czerwca zapisał się złotymi zgłoskami na kartach historii Rzeczypospolitej Polskiej. Upływa właśnie 25 lat od momentu odzyskania niepodległości i upadku w Polsce radzieckiego systemu komunistycznego. Niech dopełnieniem tego podniosłego dla nas czasu stanie się 5 czerwca 2014 roku, kiedy społeczność akademicka Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie postanowiła przyjąć do swojego grona wielkiego uczonego, człowieka oddanego wolności i godności ludzkiej - pana profesora Stanisława Szuszkiewicza - nadając mu tytuł doktora honoris causa.

Recenzując dorobek prof. Stanisława Szuszkiewicza profesor Leszek Balcerowicz napisał: „Jest dobrą tradycją uczelni, że przyznaje ona swoje tytuły honorowe nie tylko za osiągnięcia na polu badań, ale i za wkład określonych osób w życie publiczne. Po upadku socjalizmu w Polsce takie tytuły nie są, jak mniemam, przyznawane tym, którzy odgrywali oficjalne role w represywnych systemach, lecz tym, którzy działali na rzecz zmian idących w kierunku demokracji, państwa prawa i gospodarki rynkowej. Stanisław Szuszkiewicz należy do absolutnej czołówki takich osób w Europie".

Kreśląc sylwetkę Pana Profesora muszę już na wstępie stwierdzić, że mówimy o uczonym światowej sławy i polityku, wybitnym mężu stanu, który uczestniczył w wydarzeniu dla świata bodaj najważniejszym w drugiej połowie XX wieku, składając w grudniu 1991 roku w Wiskulach swój podpis, obok prezydenta Rosji Borysa Jelcyna i prezydenta Ukrainy Leonida Krawczuka, na dokumencie, który zakończył geopolityczne istnienie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. W tym kontekście jakże wymowne staje się powiedzenie Cezara Alea iacta est ilustrujące, iż współcześnie powrotu do status quo ante być już nie może.

Profesor Stanisław Szuszkiewicz urodził się 15 grudnia 1934 roku w Mińsku w rodzinie intelektualistów o szlacheckich korzeniach. Nie ominęły ich represje stalinowskie okresu lat 30. W 1956 roku ukończył Białoruski Uniwersytet Państwowy na kierunku fizyka, by podjąć następnie pracę w Instytucie Fizyki Akademii Nauk Białoruskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej. Poświęcając się pracy badawczej rozpoczął swoją karierę naukową. W latach 1961-1967 pełnił funkcję kierownika zakładu na Białoruskim Uniwersytecie Państwowym, by następnie w latach 1967-1969 objąć funkcję prorektora do spraw pracy naukowej w Mińskim Instytucie Radiotechnicznym. Od 1969 do 1990 poświęcił się pracy naukowej w Katedrze Fizyki Jądrowej i Elektroniki swojej alma mater, w której uzyskał habilitację, a następnie w 1973 roku tytuł profesorski. Od 1991 roku jest członkiem-korespondentem Narodowej Akademii Nauk Białorusi.

Dorobek naukowy pana profesora Szuszkiewicza jest imponujący, albowiem obejmuje ponad 150 publikacji, w tym prac naukowych w dziedzinie nauk ścisłych, najwięcej z fizyki, również podręczników akademickich oraz około 70 wynalazków. Niekwestionowana pozycja w świecie nauki pozwoliła mu na utrzymywanie kontaktów z wieloma uczelniami europejskimi i amerykańskimi, w tym również polskimi, m. in. z Uniwersytetem Jagiellońskim, Katolickim Uniwersytetem Lubelskim, Uniwersytetem Warszawskim i Szkołą Główną Handlową. Jako ekspert w dziedzinie radiofizyki Profesor cieszy się wielkim uznaniem w kwestiach dotyczących pokojowego wykorzystania energii atomowej. Ta strona działalności jest nieco mniej eksponowana w jego biografii publikowanej w różnych mediach. Był on pierwszym politykiem białoruskim, który oficjalnie wypowiedział się przeciwko rozmieszczaniu na jej terytorium broni jądrowej. Co więcej, jego wypowiedzi chociażby dla The Balitc Times na temat elektrowni jądrowych na Białorusi i na Litwie stanowią cenne źródło profesjonalnej wiedzy na temat konsekwencji, jakie niesie za sobą energia atomowa.

Zaangażowanie w działalność społeczną i polityczną sensu stricto przybrało na sile w okresie reform ustrojowych i gospodarczych podjętych przez Michaiła Gorbaczowa, od połowy lat 80. XX wieku, najczęściej określanych mianem pierestrojki i głasnosti. Jak to się stało, że tak mocno związana ze światem nauki osobistość zaangażowała się w wielką politykę? Rozumiejąc zawiłości tej sfery życia profesor Stanisław Szuszkiewicz stał się symbolem prawości, zgodności swych deklaracji z czynami, obrońcą ludzkiej godności i odwagi. Jak znaczące stają się słowa profesora Adama Daniela Rotfelda, który o politycznej karierze profesora Szuszkiewicza napisał: „Był jednym z nielicznych działaczy partyjnych i politycznych, którzy w czasach rządów Gorbaczowa w ZSRR osiągnęli najwyższe pozycje bez zakulisowych intryg, oszustw i ciemnych powiązań". Słowa te można zatem uzupełnić rzymską maksymą: Gloria virtutis umbra.

Warto zatrzymać się nad wątkiem kariery politycznej pana profesora S. Szuszkiewicza. W latach 1989-1991 był on deputowanym ludowym ZSRR. W 1990 roku został deputowanym do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR (od 1990 roku noszącej miano Rady Najwyższej Republiki Białorusi), w której pełnił funkcję I zastępcy przewodniczącego, natomiast od jesieni 1991 roku do 1994 roku jej przewodniczącego. W Radzie Najwyższej ZSRR w ramach Międzyregionalnej Grupy Deputowanych współpracuje z dwoma wielkimi postaciami historii Rosji: Borysem Jelcynem, późniejszym Prezydentem Federacji Rosyjskiej i Andrejem Sachrowem fizykiem jądrowym, jednym ze współtwórców radzieckiej bomby atomowej, a następnie działaczem na rzecz praw człowieka i pokojowego wykorzystania energii atomowej oraz innymi znaczącymi politykami lat 90. w Rosji.
 
Rozpad ZSRR był procesem zawiłym i bynajmniej tragiczna sytuacja gospodarcza nie mogła być gwarantem rezultatu spotkania w Wiskulach w grudniu 1991 roku. Jak napisał profesor S. Szuszkiewicz w swojej książce której polski przekład jest już dostępny dla gości dzisiejszej uroczystości: „W grudniu 1991 roku Związek Radziecki był wciąż, siłą inercji, krajem, gdzie większość nadal myślała jedno, mówiła drugie, a robiła trzecie. Narzekali bardziej niż w czasach Chruszczowa, Breżniewa czy Andropowa, ale nie porywali się na rzecz najświętszą - na państwo". Toteż chęć stłumienia niepodległościowego zrywu państw bałtyckich przez władze na Kremlu w 1990 roku, nie była dla nikogo zaskoczeniem. W tym właśnie okresie, 27 lipca 1990 roku, m.in. z inicjatywy profesora Stanisława Szuszkiewicza, Rada Najwyższa Białoruskiej SRR przyjęła sformułowaną w 12 artykułach Deklarację suwerenności państwowej. Realna niepodległość staje się udziałem Białorusi dopiero po nieudanym puczu Giennadija Janajewa w sierpniu 1991 roku. Chęć odwrócenia koła historii przez zablokowanie postulowanej nowej umowy związkowej przynosi w konsekwencji powstanie niepodległej Republiki Białorusi, na której czele stanie w nieodległym czasie Przewodniczący Rady Najwyższej Republiki Białorusi profesor Stanisław Szuszkiewicz. Tym samym tworzone są fakty dokonane związane z kształtowaniem podstaw niepodległości Republiki Białorusi. Sytuacja wymykała się stopniowo spod kontroli władz radzieckich.

Entuzjazmowi z powodu odzyskania niepodległości towarzyszy jednak widmo krachu gospodarczego. Stąd był już tylko krok, by - jak pisze w swej biografii profesor S. Szuszkiewicz - „zrobić coś czego nie wolno nam nie zrobić". To właśnie kwestie gospodarcze staną się przyczyną słynnego spotkania w Wiskuli w dniach 7-8 grudnia 1991 r. Rozmowa na bieżące tematy gospodarcze szybko została skierowana ku zasadniczej kwestii jaką była de facto dysfunkcjonalność państwa radzieckiego. To tam właśnie padnie propozycja, by Borys Jelcyn, Leonid Krawczuk i Stanisław Szuszkiewicz położyli swe podpisy pod dokumentem stwierdzającym, iż „ZSRR jako geopolityczna rzeczywistość i podmiot prawa międzynarodowego przestaje istnieć". W jego miejsce na tym samym spotkaniu powołano Wspólnotę Niepodległych Państw.

Rozwiązanie ZSRR w sposób pokojowy, to historyczny przełom. Mamy zatem zaszczyt gościć i uhonorować wybitnego męża stanu, który tworzył historię, a dla nas pamiętających tamte dni, naszą rzeczywistość. Bez Wiskuli losy całej postkomunistycznej Europy poszłyby zapewne innym torem. Profesor Henryk Szlajfer jednoznacznie ocenia to wydarzenie podkreślając, że: „wzmocniło ono niepomiernie pole działania i manewru krajów takich jak Polska, Węgry i Czechosłowacja, które dwa lata wcześniej wkroczyły na drogę systemowej, politycznej i gospodarczej transformacji. Jako polityk profesor Szuszkiewicz był współtwórcą przełomu w historii własnego kraju, jak i regionu oraz całej Europy. W tym sensie Polska ma wiele do zawdzięczenia jego działalności".

Profesor S. Szuszkiewicz jest z pewnością postacią zajmującą poczesne miejsce w historii i teraźniejszości państwa białoruskiego. Naród białoruski uzyskał w nim prawego przywódcę, który zapoczątkował proces odradzania się kultury białoruskiej wraz z jej nową - nowoczesną tożsamością. Niemniej jego działalność polityczna w nowym państwie nie jest łatwa. W 1994 roku kandydował na urząd prezydenta uzyskując w wyborach czwarty wynik. Na przełomie 1995/1996 został deputowanym do Rady Najwyższej Republiki Białorusi XIII kadencji. Od 1998 roku stoi na czele Białoruskiej Socjaldemokratycznej Hramady, z ramienia której w 2004 roku podjął wysiłek kandydowania do Izby Reprezentantów III kadencji. Jego zarejestrowanie się, według komunikatu obecnych władz białoruskich, okazało się niemożliwe. Podejmując późniejsze próby ubiegania się o fotel prezydencki z ramienia opozycji w 2005 roku, ostatecznie wycofał się w 2006 roku z kandydowania, popierając wspólną kandydaturę opozycji w osobie Aleksandra Milinkiewicza.

Profesor Stanisław Szuszkiewicz jest laureatem wielu prestiżowych nagród i odznaczeń, spośród których wymienić należy Międzynarodową Nagrodę Ukraińską im. Filipa Orlika (1997 r.), Krzyż Komandorski Orderu Witolda Wielkiego (Litwa 2010 r.), czy Medal Wolności Trumana-Reagana nadany przez Fundację Pamięci Ofiar Komunizmu (2012 r.). Był też kilkakrotnie nominowany do Nagrody Pokojowej Nobla, m. in. w 2007 r. jego kandydaturę wysunął Prezydent RP Lech Wałęsa.
Magnificencjo, Szanowni Państwo: to wielki zaszczyt móc przyjąć do swego grona tak szacowną osobistość jaką jest profesor Stanisław Szuszkiewicz. Szanowny Panie Profesorze Szuszkiewicz, przed Panem jeszcze z pewnością dużo lat pracy i aktywności, toteż nakreślony przeze mnie w zarysie Pański życiorys będzie się jeszcze rozrastał o świadectwa nowych, ważnych wydarzeń, które będą udziałem Pana Profesora. Oby na taką aktywność jak najdłużej pozwalały Panu siły i zdrowie, życzliwość przyjaciół oraz wsparcie rodziny. Od dziś w Pańskiej biografii zapisano - doktor honoris causa Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie. My zaś z dumą możemy zapisać w Naszej kronice - na zawsze jest jednym z nas.
 
Serdecznie gratuluję !
 
 
 
Praca wykonana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki" w latach 2012-2015